Een werkgever mag volgens de Arbowet zelf een RI&E opstellen, zolang de risico’s zorgvuldig worden geïnventariseerd en beoordeeld. Dit geldt ook voor kleine organisaties met maximaal 25 medewerkers. Het proces begint met het in kaart brengen van alle werkzaamheden en situaties waarin risico’s kunnen ontstaan, zowel fysiek als psychosociaal. Vervolgens beoordeel je per risico de kans dat het zich voordoet en de mogelijke gevolgen, waarna je bepaalt welke preventieve maatregelen nodig zijn. De RI&E is pas volledig als ook een plan van aanpak is opgenomen waarin concreet staat wat er gedaan wordt, door wie en binnen welke termijn.
Hoewel het zelfstandig opstellen van een RI&E juridisch toegestaan is, moet de analyse inhoudelijk wel correct zijn. Gebruik je een erkend branche-instrument, dan mag je de RI&E afronden zonder externe toetsing bij maximaal 25 medewerkers. Maak je gebruik van een eigen template of een digitale tool die niet officieel erkend is, dan moet de RI&E volgens de wet alsnog worden getoetst door een gecertificeerde arbodeskundige. Dit betekent dat je de risicoanalyse intern mag uitvoeren, maar dat externe bevestiging nodig kan zijn om aan de wettelijke vereisten te voldoen.
Zelf een RI&E opstellen is vooral praktisch bij organisaties met overzichtelijke werkprocessen en beperkte risico’s. De werkgever of preventiemedewerker kan het proces uitvoeren indien voldoende kennis aanwezig is van de werkvloer en de mogelijke risico’s. Betrek medewerkers actief bij de inventarisatie, omdat zij vaak uit de praktijk weten waar knelpunten ontstaan. Zodra de RI&E is afgerond, moet deze worden vastgelegd en periodiek worden geactualiseerd, vooral bij wijzigingen in organisatie, werkwijze of personeelsbezetting.
Samenvattend is het zelfstandig opstellen van een RI&E goed mogelijk, maar het resultaat moet wel voldoen aan de eisen van de Arbowet. Het gebruik van een gestructureerde en op de organisatie afgestemde aanpak is essentieel. Wanneer geen erkend instrument wordt gebruikt, kan toetsing door een deskundige het proces afronden en de juridische geldigheid waarborgen.
Stappenplan: zelf een RI&E opstellen als werkgever
Wil je als werkgever zelf een RI&E opstellen? Dan helpt onderstaand stappenplan om het proces gestructureerd en juridisch correct aan te pakken.
Stap 1 – Breng alle werkzaamheden en situaties in kaart
Maak een overzicht van alle werkzaamheden binnen de organisatie en de situaties waarin risico’s kunnen ontstaan. Denk hierbij aan fysieke werkzaamheden, werkdruk, beeldschermwerk, psychosociale belasting, machines, stoffen en noodsituaties. Vergeet ook thuiswerken en tijdelijke werkzaamheden niet.
Stap 2 – Inventariseer de risico’s
Noteer per activiteit welke risico’s kunnen optreden voor gezondheid en veiligheid. Betrek medewerkers actief bij deze inventarisatie; zij weten vaak het beste waar knelpunten in de praktijk zitten.
Stap 3 – Beoordeel de risico’s (kans × gevolg)
Bepaal per risico:
- hoe groot de kans is dat het zich voordoet
- wat de mogelijke gevolgen zijn als het gebeurt
Op basis hiervan kun je risico’s onderling vergelijken en prioriteren.
Stap 4 – Bepaal passende maatregelen
Geef per risico aan welke preventieve maatregelen nodig zijn om het risico te beperken of weg te nemen. Denk aan technische, organisatorische of gedragsmatige maatregelen.
Stap 5 – Stel een concreet plan van aanpak op
Een RI&E is pas compleet met een plan van aanpak. Hierin staat:
- welke maatregelen worden genomen
- wie verantwoordelijk is
- binnen welke termijn dit gebeurt
Zonder plan van aanpak voldoet de RI&E niet aan de Arbowet.
Stap 6 – Check of toetsing verplicht is
Gebruik je een erkend branche-instrument en heb je maximaal 25 medewerkers, dan is toetsing meestal niet verplicht. Gebruik je een eigen format of een niet-erkend instrument, dan moet de RI&E worden getoetst door een gecertificeerde arbodeskundige.
Stap 7 – Leg vast en actualiseer periodiek
Leg de RI&E vast en zorg dat deze actueel blijft. Actualiseer altijd bij wijzigingen in werkzaamheden, organisatie, personeelsbezetting of na een incident.
Weet binnen één minuut welke RI&E-route het beste past bij uw organisatie.
Onze RI&E-Wijzer helpt u direct bepalen of u de RI&E zelf kunt uitvoeren, of toetsing verplicht is, of dat begeleiding of een branche-instrument voor u de juiste keuze is. Helder, betrouwbaar en volledig afgestemd op uw situatie.
Start nu de RI&E-Wijzer en ontdek binnen één minuut uw ideale route. Link onder dit artikel.
risico’s te herkennen vóórdat er incidenten ontstaan
De opmaak dan 100% behouden blijft
Kan ik alsnog een Word- of Google Docs-versie krijgen?
